Berikut adalah pengenalan ringkas tentang mekanisme tindakan, jenis serta penilaian yang diindeks oleh pelbagai bahan pengawet.
1.Cara tindakan keseluruhan bagibahan pengawet
Bahan pengawet merupakan agen kimia yang membantu membunuh atau menghalang aktiviti mikroorganisma dalam kosmetik serta mengekalkan kualiti keseluruhan kosmetik dalam tempoh masa yang lama.
Walau bagaimanapun, perlu diingatkan bahawa pengawet bukanlah bakterisida – ia tidak mempunyai kesan bakterisida yang kuat, dan ia hanya berfungsi apabila digunakan dalam kuantiti yang mencukupi atau apabila ia bersentuhan langsung dengan mikroorganisma.
Bahan pengawet menghalang pertumbuhan mikrob dengan menyekat sintesis enzim metabolik penting serta menghalang sintesis protein dalam komponen sel penting atau sintesis asid nukleik.
2.Faktor-faktor yang mempengaruhi Aktiviti Bahan Pengawet
Banyak faktor yang menyumbang kepada kesan pengawet. Ia termasuk;
a.Kesan pH
Perubahan pH menyumbang kepada pembubaran pengawet asid organik, dan seterusnya menjejaskan keberkesanan keseluruhan pengawet. Sebagai contoh, pada pH 4 dan pH 6, 2-bromo-2-nitro-1,3-propanediol adalah sangat stabil.
b.Kesan gel dan zarah pepejal
Koalin, magnesium silikat, aluminium dan sebagainya, adalah beberapa zarah serbuk yang terdapat dalam sesetengah kosmetik, yang biasanya menyerap bahan pengawet dan seterusnya menyebabkan kehilangan aktiviti oleh bahan pengawet. Walau bagaimanapun, sesetengahnya juga berkesan dalam menyerap bakteria yang terdapat dalam bahan pengawet. Selain itu, gabungan gel polimer larut air dan bahan pengawet menyumbang kepada pengurangan kepekatan sisa bahan pengawet dalam formulasi kosmetik, dan ini juga mengurangkan kesan bahan pengawet.
c.Kesan pelarutan surfaktan bukan ionik
Keterlarutan pelbagai surfaktan seperti surfaktan bukan ionik dalam bahan pengawet juga mempengaruhi keseluruhan aktiviti bahan pengawet. Walau bagaimanapun, surfaktan bukan ionik larut minyak seperti HLB=3-6 diketahui mempunyai potensi penyahaktifan yang lebih tinggi pada bahan pengawet berbanding surfaktan bukan ionik larut air dengan nilai HLB yang lebih tinggi.
d.Kesan kerosakan bahan pengawet
Terdapat faktor lain seperti pemanasan, cahaya dan sebagainya yang bertanggungjawab menyebabkan kerosakan bahan pengawet, sekali gus menyebabkan pengurangan kesan antiseptiknya. Lebih-lebih lagi, sebahagian daripada kesan ini membawa kepada tindak balas biokimia akibat pensterilan dan pembasmian kuman radiasi.
e.Fungsi lain
Begitu juga, faktor lain seperti kehadiran perisa dan agen pengkelat serta taburan bahan pengawet dalam fasa dua minyak-air juga akan menyumbang kepada pengurangan aktiviti bahan pengawet sehingga tahap tertentu.
3.Sifat antiseptik bahan pengawet
Sifat antiseptik pengawet perlu dipertimbangkan. Pengawet yang berlebihan dalam kosmetik pasti akan menjadikannya merengsa, manakala kekurangan kepekatan akan menjejaskan antiseptik.sifat-sifat pengawetKaedah terbaik untuk menilai ini adalah menggunakan ujian cabaran biologi yang melibatkan kepekatan perencatan minimum (MIC) dan ujian zon perencatan.
Ujian bulatan bakteriostatik: Ujian ini digunakan untuk menentukan bakteria dan kulat yang berkeupayaan untuk tumbuh dengan cepat selepas penanaman pada medium yang sesuai. Dalam keadaan di mana cakera kertas penapis yang diresapi dengan pengawet dijatuhkan di tengah plat medium kultur, akan terdapat bulatan bakteriostatik yang terbentuk di sekelilingnya disebabkan oleh penembusan pengawet. Apabila mengukur diameter bulatan bakteriostatik, ia boleh digunakan sebagai kayu ukur untuk menentukan keberkesanan pengawet.
Dengan ini, boleh dikatakan bahawa bulatan bakteriostatik menggunakan kaedah kertas dengan diameter >=1.0mm adalah sangat berkesan. MIC dirujuk sebagai kepekatan pengawet paling rendah yang boleh ditambah ke dalam medium untuk menghalang pertumbuhan mikrob. Dalam keadaan sedemikian, MIC yang lebih kecil, semakin kuat sifat antimikrob pengawet tersebut.
Kekuatan atau kesan aktiviti antimikrob biasanya dinyatakan dalam bentuk kepekatan perencatan minimum (MIC). Dengan berbuat demikian, aktiviti antimikrob yang lebih kuat ditentukan oleh nilai MIC yang lebih kecil. Walaupun MIC tidak boleh digunakan untuk membezakan antara aktiviti bakterisida dan bakteriostatik, surfaktan secara amnya diketahui mempunyai kesan bakteriostatik pada kepekatan rendah dan kesan pensterilan pada kepekatan tinggi.
Malah, pada masa yang berbeza, kedua-dua aktiviti ini berlaku pada masa yang sama, dan ini menjadikannya sukar untuk dibezakan. Atas sebab ini, ia biasanya diberi nama kolektif sebagai pembasmian kuman antimikrob atau pembasmian kuman secara ringkas.
Masa siaran: 10 Jun 2021